Nhu cầu cao, diện tích trống thấp khiến chủ nhà/ chủ đầu tư tăng giá thuê văn phòng liên tục trong những năm qua. Tuy nhiên dịch bùng phát khiến chủ nhà phải tung những động thái chưa từng có.

“Chiêu” giữ khách

Theo Savills, thị trường văn phòng tại Việt Nam là thị trường thuộc về chủ nhà/ chủ đầu tư, trong đó Hà Nội và TP.HCM là đại diện điển hình với thị trường văn phòng năng động nhất.

Nhu cầu cao và diện tích trống hạn chế là động lực giúp chủ nhà/ chủ đầu tư tăng giá thuê liên tục trong những năm qua.

Do tác động của đại dịch, theo chuyên gia Savills, từ đầu năm đến nay, chủ nhà/ chủ đầu tư giữ giá thuê và có động thái hỗ trợ khách thuê bằng giảm giá thuê trong ngắn hạn và đàm phán các điều khoản phù hợp với cả hai bên.

Trong khi đó, khách thuê trong tình thế hoặc chấp nhận mức giá thuê hoặc xem xét các phương án thay thế như chuyển đến các tòa nhà thấp hạng hơn, từ trung tâm ra ngoài khu trung tâm, hoặc chuyển sang nhà phố.

Nguồn cung văn phòng được đánh giá vẫn rất khan hiếm ở cả TP HCM và cả ở thủ đô Hà Nội. Do vậy tỷ lệ lấp đầy rất cao trước khi bước vào cuộc khủng hoảng Covid-19 bắt đầu từ năm 2020.

cho thue van phong vat va vi dich chu nha tung dong thai chua tung co
Nhu cầu cao, diện tích trống thấp khiến chủ nhà/ chủ đầu tư tăng giá thuê văn phòng liên tục trong những năm qua. Tuy nhiên dịch bùng phát khiến chủ nhà phải tung những động thái chưa từng có.

Ông Neil MacGregor – Tổng giám đốc Savills Việt Nam – cho biết: Tác động của dịch bệnh đến thị trường văn phòng có thể coi là không lớn, giá thuê văn phòng giảm mạnh, có lẽ có một chút giảm nhẹ nhưng không có gì đáng kể.

“Thị trường bắt đầu chứng kiến việc các chủ nhà/chủ đầu tư đã đưa ra các ưu đãi ngắn hạn cho khách thuê, ví dụ như giảm 10 – 20% tiền thuê trong một quý nhất định, hay gia tăng thời hạn miễn phí phí dịch vụ – những động thái có thể đánh giá là chưa từng có tiền lệ trước đây” – ông Neil MacGregor nói.

Tuy nhiên, dưới tác động của đại dịch, trong quý 2, thị trường bắt đầu chứng kiến sự chuyển dịch của khách thuê nhằm giảm chi phí thuê như cắt giảm diện tích và chuyển đến các tòa nhà có giá thuê thấp hơn.

Theo ghi nhận của Savills, lượng diện tích cho thuê thêm trong quý 2 của cả 2 thành phố đều ghi nhận con số âm. Các chủ đầu tư đã linh hoạt hơn trong áp dụng nhiều điều khoản ưu đãi để hỗ trợ khách thuê và duy trì tình hình hoạt động.

Trong khi các chủ nhà/ chủ đầu tư các tòa hạng thấp nhanh chóng hành động, các chủ nhà/ chủ đầu tư ở các tòa hạng cao xử lý yêu cầu hỗ trợ tùy theo từng trường hợp cụ thể, chủ yếu cung cấp giải pháp ngắn hạn cho các khách thuê hiện hữu.

Thị trường văn phòng bao giờ hồi phục?

“Với dịch Covid-19 đợt 2 bắt đầu vào tháng 7, thị trường văn phòng sẽ tiếp tục đối mặt với thách thức khi nhu cầu giảm do khách thuê tìm cách thắt chặt chi tiêu và xem xét lại cách thức làm việc tại văn phòng, từ đó dẫn đến tỷ lệ trống dự kiến tăng trong 6 tháng cuối năm” – chuyên gia Savills dự báo.

Theo đó, chủ nhà/chủ đầu tư và khách thuê sẽ thảo luận các ưu đãi để đổi lấy thời hạn thuê dài hơn, hướng đến kết quả kinh doanh dài hạn và bền vững cho cả hai.

Nếu muốn áp dụng giảm giá thuê hoặc chiết khấu trong dài hạn, khách thuê cần xem xét cam kết thời hạn thuê dài hơn để đảm bảo công suất tòa nhà và chia sẻ rủi ro với chủ nhà/ chủ đầu tư.

Tuy nhiên trong dài hạn, Việt Nam vẫn được đánh giá là điểm đến tốt nhất trong khu vực Châu Á. So với các thành phố lớn tại các nước trong khu vực Châu Á Thái Bình Dương, thị trường văn phòng tại TP.HCM và Hà Nội được xem là thị trường tiềm năng và phục hồi nhanh sau đại dịch.

Giải thích về nhận định này, bà Võ Thị Khánh Trang, Trưởng bộ phận nghiên cứu Savills Việt Nam cho biết “Trong khi hầu hết các thành phố nghiên cứu có giá thuê văn phòng hạng A giảm thì 2 thành phố của Việt Nam có giá thuê ổn định tại Hà Nội và tăng tại TP.HCM. Trong khu vực ASEAN, giá thuê của TP. HCM và Hà Nội chỉ xếp sau Singapore; TP. HCM có tình hình hoạt động tốt nhất khu vực với công suất hoạt động 96% và giá thuê tăng 4% so với cùng kỳ năm trước”.

Bên cạnh đó, văn phòng chất lượng cao có xu hướng hấp dẫn khách thuê nước ngoài, do đó sự quan tâm đối với Hạng A sẽ tăng tỷ lệ thuận với dòng vốn FDI. TP.HCM và Hà Nội tiếp tục thu hút nguồn FDI và nằm trong Top 5 tỉnh thành có vốn FDI cao nhất, kể cả trong những tháng đầu năm 2020 dưới tác động của Covid-19.

Dòng vốn FDI được kỳ vọng sẽ tăng sau khi đại dịch khi hàng loạt các Hiệp định thương mại tự do được ký kết trong thời gian và gần đây nhất là Hiệp định thương mại với Tự do Liên minh châu Âu (EU) – Việt Nam (EVFTA) có hiệu lực vào tháng 8/2020.

Bà Trang cho rằng, thị trường văn phòng được kỳ vọng sẽ phục hồi thật mạnh mẽ sau khủng hoảng đại dịch Covid-19 và đặc biệt là vào nửa cuối năm 2021 cho đến đầu năm 2022.