(Xây dựng) – 5 biệt thự tại di tích lầu Bảo Đại (đường Trần Phú, thành phố Nha Trang, Khánh Hòa) đang xuống cấp nghiêm trọng vì chưa có biện pháp bảo tồn. Trong khi đó, UBND tỉnh Khánh Hòa nhiều lần thay đổi quy hoạch xây dựng và giao cho doanh nghiệp phá nát cảnh quan di tích này để thực hiện dự án khu du lịch (resort) nghỉ dưỡng 5 sao.

khanh hoa nham nho quy hoach tren dat di tich
Toàn cảnh khu di tích lầu Bảo Đại đang xây dựng nham nhở (Ảnh: Trọng Đại)

Khu di tích lầu Bảo Đại (còn gọi là biệt thự Cầu Đá) rộng hơn 12ha, được người Pháp xây dựng trên núi Cảnh Long vào năm 1923 để làm nơi ăn ở cho các nhà hải dương học. Tại đây có 5 tòa biệt thự được xây dựng theo kiến trúc của Pháp được đặt tên gắn với cây trồng xung quanh như: Xương Rồng, Hoa Sứ, Hoa Giấy, Phượng Vỹ và Cây Bàng.

Sau năm 1954, biệt thự Xương Rồng được đổi tên thành Nghinh Phong, còn biệt thự Hoa Sứ đổi thành Vọng Nguyệt. Từ năm 1940 – 1945, Hoàng đế Bảo Đại và Hoàng hậu Nam Phương thường đến đây nghỉ dưỡng nên cái tên lầu Bảo Đại có từ thời đó. Tháng 10/1995, tỉnh Khánh Hòa công nhận lầu Bảo Đại là di tích “danh lam thắng cảnh”.

khanh hoa nham nho quy hoach tren dat di tich
Một vạt đồi lầu Bảo Đại bị cạo trọc nham nhở (Ảnh: Trọng Đại).

Đến tháng 9/2011, UBND tỉnh Khánh Hòa giao di tích lầu Bảo Đại cho liên doanh Khatoco và Tập đoàn Hà Đô thành lập Công ty Cổ phần Đầu tư Khánh Hà để thực hiện dự án khu du lịch nghỉ dưỡng cao cấp 5 sao.

Tháng 8/2013, UBND tỉnh Khánh Hòa giao hơn 13,6ha đất, gồm toàn bộ khu di tích lầu Bảo Đại và mặt nước danh thắng quốc gia vịnh Nha Trang cho Công ty Cổ phần đầu tư Khánh Hà thực hiện dự án khu nghỉ dưỡng cao cấp Bảo Đại. Theo thiết kế, khu nghỉ dưỡng cao cấp Bảo Đại sẽ xây mới 36 căn biệt thự, 5 căn biệt thự cổ hiện hữu được cải tạo, thay đổi công năng. Ngoài ra, ở đây sẽ có các hạng mục khác như: Nhà hàng, quán bar, khách sạn cao 5 tầng…

khanh hoa nham nho quy hoach tren dat di tich
Đồi di tích lầu Bảo Đại bị cạo trọc để thực hiện dự án (Ảnh: Trọng Đại).

Sau khi được giao dự án, Công ty Cổ phần đầu tư Khánh Hà cho máy móc cạo trọc cả ngọn núi Cảnh Long để xây biệt thự, khách sạn, nhà hàng, quán bar… Trong đó, một số vị trí được đào sâu vào lòng đất để xây công trình ngầm. Sau nhiều năm thi công, khu di tích lầu Bảo Đại từ một ngọn núi quanh năm rợp bóng cây xanh trở nên trơ trọi với đất đá, sắt thép, bê tông.

Vào năm 2017, khi dư luận lên tiếng về việc di tích lầu Bảo Đại bị doanh nghiệp phá nát, UBND tỉnh Khánh Hòa mới yêu cầu chủ đầu tư điều chỉnh lại quy hoạch chi tiết dự án, xin ý kiến các cơ quan có thẩm quyền trước khi tiếp tục thực hiện. Hiện, Công ty đã tạm ngừng thi công tất cả các hạng mục, trình lên UBND tỉnh Khánh Hòa phương án điều chỉnh quy hoạch mới của dự án.

khanh hoa nham nho quy hoach tren dat di tich
Cổng chính vào di tích lầu Bảo Đại một cổng sắt được dựng lên (Ảnh: Trọng Đại).

Mới đây, ngày 25/9/2020, UBND tỉnh Khánh Hòa ra Văn bản phê duyệt Điều chỉnh chi tiết 1/500 Khu nghỉ dưỡng cao cấp Bảo Đại trên đường Trần Phú, phường Vĩnh Nguyên, thành phố Nha Trang. Với mục tiêu xây dựng khu nghỉ dưỡng cao cấp bao gồm các công trình: Xây dựng mới khách sạn 5 sao, các biệt thự, công trình dịch vụ, phụ trợ khu nghỉ dưỡng và bảo tồn các công trình hiện hữu và cảnh quan xung quanh. Chỉ tiêu quy hoạch chính cho phép xây dựng 35 căn biệt thự mới và 5 căn biệt thự bảo tồn được cho phép xây dựng tối đa 5 tầng.

Để ghi nhận thực tế việc xây dựng tại dự án, trong vai là khách tham quan du lịch khi đến di tích lầu Bảo Đại nằm trên đường Trần Phú, phường Vĩnh Nguyên, thành phố Nha Trang đập vào mắt chúng tôi là một cánh cửa được che đóng và không có một bảng hiệu nào thực hiện dự án. Bước chân vào bên trong cánh cửa thì gặp một bảo vệ ngăn chúng tôi lại và không cho chúng tôi vào tham quan khu di tích với lý do là đang bị dịch Covid-19 nên không mở cửa tham quan du lịch khu di tích. Mặc dù, chúng tôi liên tục giải thích là đến để tham quan du lịch và hiện nay dịch Covid-19 trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa không cấm người dân đến tham quan du lịch. Một khu di tích danh lam thắng cảnh cấp tỉnh nhưng lại đóng cửa, cấm khách du lịch như vậy đã đúng với mục đích sử dụng của di tích cấp tỉnh hay chưa.

Báo điện tử Xây dựng sẽ tiếp tục thông tin đến bạn đọc trong bài viết tiếp theo.

Theo quy định tại Điều 13 Luật Di sản văn hóa 2001 thì nghiêm cấm các cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện các hành vi sau đây: Chiếm đoạt, làm sai lệch di sản văn hoá; Huỷ hoại hoặc gây nguy cơ huỷ hoại di sản văn hoá; Đào bới trái phép địa điểm khảo cổ; xây dựng trái phép, lấn chiếm đất đai thuộc di tích lịch sử – văn hoá, danh lam thắng cảnh;

Mua bán, trao đổi và vận chuyển trái phép di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia thuộc di tích lịch sử – văn hoá, danh lam thắng cảnh; đưa trái phép di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia ra nước ngoài; Lợi dụng việc bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hoá để thực hiện những hành vi trái pháp luật.