Vốn đầu tư nước ngoài (FDI) vào Việt Nam liên tục tăng cao trong vòng 30 năm qua, trong đó, đầu tư vào BĐS chiếm một con số không hề nhỏ. Tuy nhiên, có nên tiếp tục khuyến khích FDI vào BĐS nữa hay không lại là vấn đề được nhiều chuyên gia băn khoăn.

Khuyến khích đầu tư nước ngoài vào bất động sản xanh?

Lý do là bởi, nếu đánh giá một cách thẳng thắn, thì khá nhiều dự án FDI trong lĩnh vực BĐS là dự án ảo. Các dự án tỷ USD, nhất là được cấp phép trong giai đoạn 2007 – 2008 hầu hết trong lĩnh vực này và cho đến nay, nhiều dự án chưa được triển khai, hoặc đã bị thu hồi. Chẳng hạn, Dự án Saigon Atlantic 4 tỷ USD ở BR-VT; Dự án Bãi biển Rồng 4 tỷ USD ở Quảng Nam; hay Dự án New City ở Phú Yên… Ngay cả các dự án như Nam Hội An (Quảng Nam), Hồ Tràm Strip (Vũng Tàu), tuy đều đăng ký đầu tư 4 tỷ USD, nhưng giải ngân chưa nhiều…

Chưa kể, trong lĩnh vực BĐS, đã từng tồn tại một thực tế là, không ít nhà đầu tư thuộc diện “vốn mỏng” kiểu “tay không bắt giặc”, đăng ký đầu tư vào Việt Nam nhưng thực tế lại vay vốn ngân hàng Việt Nam, hoặc huy động trong nước để triển khai dự án. Như vậy thì ít nhiều đã ảnh hưởng tới mục tiêu thu hút FDI của Việt Nam.

Có một thực tế khác cũng đã được Bộ trưởng Bộ KH&ĐT Nguyễn Chí Dũng đề cập khi báo cáo Quốc hội về thu hút FDI của Việt Nam, là trong 30 năm qua, đầu tư vào BĐS còn cao, trong khi đầu tư trong lĩnh vực nông – lâm – ngư nghiệp còn thấp (hiện nay chỉ chiếm 1,6% vốn đầu tư nước ngoài đăng ký), số dự án trong lĩnh vực hạ tầng rất nhỏ. Như vậy là có sự không tương xứng trong thu hút đầu tư nước ngoài của Việt Nam vào các ngành nghề.

Mặc dù vậy, không thể thừa nhận những giá trị to lớn mà FDI mang lại trong những năm qua đối với lĩnh vực BĐS nói riêng, công nghiệp xây dựng nói chung. Theo số liệu của Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ KH&ĐT) công bố, riêng 8 tháng đầu năm nay, đã có 24,35 tỷ USD vốn FDI đăng ký vào Việt Nam, tăng 4,2% so với cùng kỳ năm 2017. Trong số này, vốn đăng ký cấp mới là 13,48 tỷ USD, vốn tăng thêm là 5,58 tỷ USD, còn vốn đầu tư thông qua góp vốn, mua cổ phần là 5,28%.

Đáng chú ý, có tới 3/5 dự án quy mô lớn được cấp chứng nhận đầu tư trong 8 tháng qua thuộc lĩnh vực BĐS. Trong đó, lớn nhất là Dự án TP thông minh (Hà Nội), vốn đầu tư trên 4,1 tỷ USD của liên doanh nhà đầu tư Sumitomo (Nhật Bản) và BRG (Việt Nam). Tiếp đó là Dự án Laguna (TT- Huế) nâng vốn đầu tư thêm 1,2 tỷ USD và Dự án Lotte Mall (Hà Nội), vốn đầu tư 600 triệu USD, với mục tiêu xây dựng khu tổ hợp tiêu chuẩn quốc tế cao cấp bao gồm trung tâm thương mại, khách sạn, văn phòng, căn hộ du lịch kinh doanh lưu trú ngắn ngày… Ba dự án trên đã góp phần quan trọng đưa tổng vốn FDI đăng ký vào lĩnh vực BĐS trong 8 tháng đầu năm lên 5,9 tỷ USD, chiếm 24,2% tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam. Đồng thời, đưa tổng vốn đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực này lũy kế đến nay đạt 56,8 tỷ USD, đứng thứ hai trong số các lĩnh vực hấp dẫn đầu tư nước ngoài nhất ở Việt Nam. Những con số trên đã cho thấy sức hấp dẫn của thị trường BĐS Việt Nam với các nhà đầu tư ngoại. Việc ngày càng nhiều nhà đầu tư nước ngoài muốn thực hiện các thương vụ mua bán – sáp nhập (M&A) trong lĩnh vực BĐS cũng đã thêm một lần nữa chứng minh điều này.

Chính vì vậy, khi tổng kết 30 năm FDI, đã có ý kiến của các chuyên gia cho rằng, nên hạn chế thu hút FDI trong lĩnh vực BĐS, nên ưu tiên thu hút đầu tư các dự án TP thông minh, các dự án BĐS nhưng thiên về phát triển xanh, tiết kiệm năng lượng.

Viễn Phong