Nhằm nâng cao chất lượng sống cho người dân, giải quyết bài toán an sinh xã hội, Chính phủ đã có những quy định cụ thể cho việc xây dựng nhà ở xã hội (NƠXH), thể hiện quyết tâm hiện thực hóa chính sách về nhà ở bằng một loạt các quyết sách tích cực và các hành lang cơ chế, khuyến khích các DN tham gia. Khẳng định hướng đi đúng đắn của chính sách nhân văn vì cộng đồng.

Phát triển nhà ở xã hội: Chính sách nhân văn vì cộng đồng
Chiến lược phát triển nhà ở quốc gia là sự chèo lái bằng chính sách rất khôn ngoan của Chính phủ, mà khởi nguồn từ các đề xuất của Bộ Xây dựng.

Từ triển khai thí điểm

Việc đầu tư xây dựng quỹ NƠXH là một nội dung quan trọng trong Luật Nhà ở 2006 (có hiệu lực từ 01/7/2006), trong đó với mục tiêu bảo đảm để người có mức thu nhập thấp (TNT), khó khăn về nhà ở có điều kiện được cải thiện chỗ ở. Từ đây, Chương trình thí điểm đầu tư, xây dựng NƠXH đã có hành lang pháp lý để triển khai.

Tuy nhiên, khi bắt tay vào thực hiện, đã có nhiều lo ngại được đặt ra từ các chuyên gia xây dựng, thậm chí cả người dân như: Liệu chương trình vì người nghèo này có lại tiếp tay cho người giàu giàu thêm hay không? Liệu người nghèo có bị đẩy ra các khu đất xa tít khu vực trung tâm?… Những lo lắng ấy là có cơ sở, bởi để có mức giá thấp thì đấy chính là những điểm mà các nhà đầu tư sẽ tập trung khai thác. Nhưng với Chương trình thí điểm sử dụng nguồn vốn Nhà nước đã khiến cho các nhà hoạch định đủ tự tin để “hóa giải” những vấn đề hóc búa đó.

Vào giữa năm 2009, Chính phủ ban hành các nghị định nhằm cụ thể hóa các cơ chế, chính sách ưu đãi, khuyến khích DN xây dựng NƠXH. Vì vậy, tiến độ xây dựng NƠXH tại các đô thị lớn trong cả nước đã được đẩy mạnh. Hàng loạt dự án nhà ở cho người TNT tại Hà Nội đã được triển khai hiệu quả như khu nhà tại Sài Đồng – Long Biên; Đặng Xá – Gia Lâm của TCty Viglacera; dự án khu dân cư Ngô Thì Nhậm, Q.Hà Đông của Vinaconex Xuân Mai… Ước vọng có một nơi an cư của hàng triệu người TNT, người nghèo đã dần trở thành hiện thực.

“Chìa khóa” phá băng thị trường BĐS

Giai đoạn 2011 – 2012 thị trường BĐS thật sự “bất động” với tồn kho lên tới gần 130 nghìn tỷ đồng, nhưng đại đa số dân cư đô thị vẫn không thể mua và sở hữu nhà ở, bởi phần lớn các sản phẩm BĐS khi ấy đều thuộc phân khúc trung và cao cấp, trong khi hơn 80% người dân đô thị có thu nhập trung bình và thấp nên không thể đủ khả năng tiếp cận và sở hữu các sản phẩm BĐS trên thị trường.

Trên cơ sở Chiến lược phát triển nhà ở quốc gia đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt năm 2011, mà trọng tâm là phát triển NƠXH, Bộ Xây dựng đã nghiên cứu trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành các Nghị định, Chương trình, Đề án về phát triển và quản lý NƠXH để cụ thể hóa các nội dung của Chiến lược. Đến nay, thông qua các chương trình phát triển NƠXH trọng điểm, cả nước đã hoàn thành việc đầu tư xây dựng 84 dự án NƠXH dành cho người TNT, đang tiếp tục triển khai 135 dự án (bao gồm cả một số dự án chuyển đổi từ nhà ở thương mại sang NƠXH đã được các tỉnh thành chấp thuận); hoàn thành việc đầu tư xây dựng 100 dự án NƠXH dành cho công nhân các KCN, đang tiếp tục triển khai 72 dự án…

Đặc biệt, gói hỗ trợ tín dụng 30 nghìn tỷ đồng là gói hỗ trợ nhằm vào đối tượng người nghèo, DN phát triển NƠXH, tạo điều kiện để người nghèo có nhà ở đã được xã hội và đông đảo người dân, nhất là người dân nghèo ủng hộ và đánh giá cao. Nhờ đó, sau một thời gian “đóng băng”, thị trường đã bắt đầu có dấu hiệu khởi sắc từ nửa cuối năm 2013, trong năm 2014 và 2015 tiếp tục đà phục hồi tích cực, thể hiện qua mặt bằng giá cả nhà ở tương đối ổn định, hàng chục ngàn hộ người nghèo, người TNT được cải thiện nhà ở; lượng giao dịch tăng, chủ yếu tại phân khúc căn hộ có diện tích vừa và nhỏ có đầy đủ các công trình hạ tầng thiết yếu…

Theo đánh giá của các chuyên gia, tháo gỡ khó khăn gắn với Chiến lược phát triển nhà ở quốc gia là sự chèo lái bằng chính sách rất khôn ngoan của Chính phủ, mà khởi nguồn từ các đề xuất của Bộ Xây dựng. Giải pháp này trúng ở chỗ đã nhìn thấy rất rõ nguyên nhân làm thị trường BĐS đóng băng. Không đi “phá băng” tại chỗ băng bị đóng (phân khúc giá cao) mà đi “nhen lửa” tại một nơi dễ “bắt lửa” hơn (phân khúc giá thấp) để ngọn lửa mới nhen sẽ tỏa được hơi ấm làm tan băng ở chỗ đang đóng. Chính phủ, Bộ Xây dựng đã làm được một bước đi rút ngắn rất nhiều quãng đường cần thiết để phục hồi thị trường BĐS trong giai đoạn khó khăn nhất, đủ để khẳng định chính sách nhân văn này thực sự đi vào cuộc sống, giúp hiện thực hóa giấc mơ an cư của người dân nghèo; thị trường BĐS phục hồi nhờ “đòn bẩy” chính sách.

Linh Anh