Mặc dù lãnh đạo UBND thành phố Hà Nội đã có văn bản chỉ đạo cụ thể các Sở, nghành và các quận huyện trên địa phải xử lý nghiêm tình trạng sai phạm về vấn đề trật tự xây dựng nhưng hiện tại tình trạng này rất khó xử lý dứt điểm. Theo thống kê thì sai phạm trong lĩnh vực xây dựng không chỉ diễn ra ở các công trình, dự án có quy mô mà nó diễn biến phức tạp trong các khu dân cư với mật độ dày đặc.

Chỉ đạo quyết liệt

UBND TP Hà Nội vừa có văn bản gửi các Sở: Xây dựng, Quy hoạch – Kiến trúc, Tài nguyên và Môi trường, Kế hoạch và Đầu tư cùng UBND các quận, huyện thị xã về việc tăng cường công tác kiểm tra, xác minh, xử lý các vi phạm về trật tự xây dựng, đất đai theo nội dung phản ánh của báo chí.

Theo đó, UBND TP đồng ý với đề xuất của Sở Xây dựng, giao UBND 7 quận, huyện gồm: Bắc Từ Liêm, Nam Từ Liêm, Hai Bà Trưng, Ba Vì, Thạch Thất, Quốc Oai, Thanh Trì tập trung xử lý, dứt điểm các vi phạm trật tự xây dựng, đất đai, khắc phục tồn tại, hạn chế trong công tác quản lý nhà nước về trật tự xây dựng, đất đai.

Đồng thời, xem xét, xử lý trách nhiệm của cán bộ, công chức có liên quan theo quy định.

UBND TP cũng yêu cầu báo cáo UBND TP kết quả thực hiện, gửi các sở chuyên ngành để tổng hợp theo lĩnh vực ngành…

Bên cạnh đó giao UBND các quận, huyện, thị xã trên địa bàn thành phố chỉ đạo các phòng, ban chuyên môn phối hợp với UBND các xã, phường, thị trấn trên địa bàn thường xuyên kiểm tra, giám sát, phát hiện và xử lý kịp thời, triệt để các vi phạm phát sinh. Chủ động tổ chức kiểm tra, xác minh khi có báo chí phản ánh, kịp thời xử lý theo thẩm quyền đối với các vụ việc trên địa bàn quản lý, trả lời báo chí theo quy định.

Theo Sở Xây dựng Hà Nội, trong 8 tháng đầu năm 2020, lực lượng chuyên ngành của Sở này cùng với UBND các quận, huyện, thị xã và Đội quản lý trật tự xây dựng đã tiến hành kiểm tra 10.531 công trình (đạt tỷ lệ 100% công trình); phát hiện, xử lý 237 trường hợp vi phạm mới. Trong đó, 59 trường hợp xây dựng không phép; 92 trường hợp xây dựng sai phép, sai quy hoạch, sai thiết kế; 15 trường hợp xây dựng công trình gây ảnh hưởng đến công trình lân cận, gây ô nhiễm môi trường; 71 trường hợp có các vi phạm khác.

Sai từ dự án lớn tới khu dân cư

Theo khảo sát của ngành chức năng tại Hà Nội thì tình trạng sai phạm trong trật tự xây dựng tại Hà Nội diễn ra ở nhiều cấp độ khác nhau.

Đơn cử như trường hợp của dự án Hinode City 201 Minh Khai (quận Hai Bà Trưng, TP Hà Nội) của Tổng Công ty CP Thương mại Xây dựng (Vietracimex). Tháng 6 vừa qua, Cục Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ (PCCC và CNCH), Bộ Công an đã có quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với Vietracimex do ông Võ Nhật Thăng làm đại diện pháp luật 103 triệu đồng do thi công, lắp đặt không đúng thiết kế về PCCC đã được cơ quan chức năng thẩm duyệt và đưa nhà, công trình vào hoạt động khi chưa tổ chức nghiệm thu về PCCC.

Chỉ 2 ngày sau quyết định xử phạt vi phạm hành chính của Bộ Công an, UBND quận Hai Bà Trưng có Quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với Vietracimex do đã có hành vi bàn giao, đưa hạng mục công trình, công trình xây dựng vào sử dụng khi chưa có văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu của cơ quan chức năng. Hành vi vi phạm trên bị xử phạt 75 triệu đồng.

Trước đó vào tháng 9/2019, chủ đầu tư công trình số 201 Minh Khai đã bị xử phạt 40 triệu đồng do “Tổ chức thi công xây dựng sai Giấy phép xây dựng (GPXD) được cấp”. Tuy nhiên, hết thời hạn dự án vẫn chưa được cấp bổ sung GPXD, các sai phạm của chủ đầu tư vẫn không bị cưỡng chế phá dỡ thậm chí khi dự án đang trong quá trình điều chỉnh quy hoạch hợp thức hoá sai phạm, chưa được nghiệm thu công trình, PCCC đã cho dân vào ở bất chấp an toàn và quy định pháp luật.

thanh pho chi dao xu ly nghiem sai pham ttxd o ha noi van tran lan
Dự án Hinode City 201 Minh Khai dù là dự án lớn nhưng vấp phải rất nhiều sai phạm

Tại dự án nhà ở thấp tầng ở Long Biên xuất hiện công trình tiến hành xây dựng như một “cung điện, lâu đài” có dấu hiệu vi phạm gộp từ các thửa đất vào nhau. Theo ghi nhận của PV, tình trạng này cũng diễn ra tương tự tại Khu biệt thự nhà vườn Minh Tâm (phường Long Biên, quận Long Biên) do liên danh Công ty cổ phần xuất nhập khẩu Minh Tâm và Công ty CP tư vấn HANDIC làm chủ đầu tư.

Hay tại 7 căn nhà liền kề thấp tầng ô đất ký hiệu TT1 thuộc Dự án khu nhà ở cao tầng kết hợp dịch vụ thương mại, nhà ở thấp tầng và nhà trẻ (tên thương mại là TSG Lotus Sài Đồng) tại phố Sài Đồng, phường Việt Hưng đã được sửa chữa cải tạo và đục thông các phòng, hợp khối lại với nhau, hô biến từ nhà ở thành văn phòng làm việc và văn phòng cho thuê.

Còn một ví dụ cụ thể về sai phạm trong khu dân cư có thể dẫn chứng tại phường Tứ Liên (quận Tây Hồ). Chỉ riêng tại con nghách 50, ngõ 310 Nghi Tàm có rất nhiều các công trình sai phạm nghiêm trọng mà chính quyền ở đây dường như… cố tình không biết.

thanh pho chi dao xu ly nghiem sai pham ttxd o ha noi van tran lan
thanh pho chi dao xu ly nghiem sai pham ttxd o ha noi van tran lan
Tình trạng xây dựng không giấy phép, xây trên đất nông nghiệp xảy ra rất nhiều tại ngõ 310 Nghi Tàm thuộc phường Tứ Liên, quận Tây Hồ

Theo phản ánh của người dân sinh sống tại khu vực, tình trạng một số hộ gia đình ngang nhiên xây dựng công trình trái phép trên những mảnh đất không có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất diễn ra tràn lan tại địa bàn phường cũng là một điển bất cập khiến dư luận bức xúc.

Người dân cho biết, không khó để tìm thấy hàng loạt ngôi nhà tầng kiên cố, được lén lút xây dựng trong đêm tại những khu đất được quây tôn kín mít trên địa bàn phường Tứ Liên, điển hình là khu vực ngõ 310 Nghi Tàm. Mặc dù, những khu đất này đều không có giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất – nghĩa là việc xây dựng cũng hoàn toàn là trái phép; thế nhưng không hiểu vì lý do gì mà mỗi ngày, người dân lại nhận thấy những công trình này lại trở nên cao hơn, kiên cố hơn thêm một chút.

Điển hình là hai công trình xây dựng trái phép tại địa chỉ số nhà 38 hẻm 72 và số nhà 5 hẻm 6 – cùng nằm trong ngách 50 ngõ 310 Nghi Tam (phường Tứ Liên, quận Tây Hồ). Được biết, hai công trình này trước đây vốn chỉ là một mảnh đất, bên trên có căn nhà dựng bằng vật liệu tạm của hai hộ gia đình sinh sống. Thời gian gần đây, chủ hộ quây kín cả hai khu đất bằng tôn, sau đó cho thợ gấp rút xây dựng suốt ngày đêm.

Cũng theo người dân phản ánh, cứ mỗi khi đêm xuống là thỉnh thoảng họ lại mất ngủ vì những tiếng ồn ào do xe chở vật liệu xây dựng, bê tông vào hai công trình xây dựng trái phép nói trên. Đã nhiều lần, người dân phản ánh về tình trạng trên tới chính quyền địa phương thế nhưng đáp lại chỉ là sự im lặng đến khó hiểu từ phía UBND phường Tứ Liên.

Việc xây dựng đã diễn ra suốt một thời gian, người dân cũng nhiều lần phản ánh tới UBND phường Tứ Liên nhưng đều không có kết quả. Sự chậm trễ trong việc vào cuộc xem xét tình hình thực tế và xử lý của UBND phường Tứ Liên khiến người dân vô cùng bức xúc, cho rằng phải chăng những người đứng đầu phường Tứ Liên đang có dấu hiệu làm ngơ trước những sai phạm xảy ra tại địa phương này.