Theo số liệu của Cục Việc làm, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, đến tháng 6.2020, có 7,8 triệu lao động bị ảnh hưởng trực tiếp bởi dịch COVID-19 gồm mất việc, giãn việc, nghỉ việc luân phiên, ngừng việc, tạm hoãn hợp đồng lao động, nghỉ việc không lương. Tưởng chừng điều đó sẽ khiến thu thuế thu nhập cá nhân (TNCN) giảm nhưng ngược lại, những tháng gần đây, số tiền thu được từ thuế TNCN vẫn không ngừng tăng.

that nghiep nhieu thu thue thu nhap ca nhan van tang
Thu thuế thu nhập cá nhân vẫn tăng. Ảnh minh họa: Hải Nguyễn

Tiền thu thuế TNCN vẫn tăng

Trước những khó khăn do dịch COVID-19, vừa qua Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đề nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ Tài chính, Tổng cục Thuế xem xét việc không thu thuế TNCN 10% đối với khoản tiền doanh nghiệp (DN) hỗ trợ người lao động (NLĐ) nghỉ việc, mất việc làm do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19.

Về đề nghị này, Thứ trưởng Bộ Tài chính cho biết, sẽ báo cáo Thủ tướng để trình các cấp có thẩm quyền xử lý theo đúng quy định và phù hợp với tình hình thực tiễn. Tại cuộc họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 8, đại diện Bộ Tài chính nói rằng, việc miễn giảm thuế TNCN thuộc thẩm quyền của Quốc hội.

Bộ Tài chính cho hay, tổng thu cân đối ngân sách nhà nước (NSNN) thực hiện tháng 8 ước đạt 92,9 nghìn tỉ đồng. Trong khi đó, tổng chi NSNN tháng 8 ước đạt 119,5 nghìn tỉ đồng.

Thực hiện Nghị định số 41/2020/NĐ-CP, cơ quan Thuế đã tiếp nhận 184.906 giấy đề nghị gia hạn thời hạn nộp thuế và tiền thuê đất của 128.679 DN và 56.227 hộ, cá nhân kinh doanh. Tổng số thuế và tiền thuê đất được gia hạn khoảng 66,4 nghìn tỉ đồng. Trong đó, ước có 28/63 địa phương thu nội địa đảm bảo tiến độ dự toán (đạt trên 67%) và cao hơn mức bình quân chung của cả nước (không kể thu tiền sử dụng đất, có 8/63 địa phương thu nội địa đạt trên 67% dự toán); một số địa phương tiến độ thu thấp (dưới 55% dự toán); 23/63 địa phương thu cao hơn so cùng kỳ, 40 địa phương thu thấp hơn so với cùng kỳ.

Do ảnh hưởng của dịch COVID-19, 8 tháng đầu năm 2020, thu ngân sách của ngành Thuế sụt giảm ở hầu hết địa phương. Cụ thể, thu thuế giá trị gia tăng (GTGT) giảm khoảng 17%, thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) giảm 15,4% so với cùng kỳ. Thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) cũng sụt giảm sâu trong quý II.

Đáng chú ý, kể từ ngày 1.7, Luật Quản lý Thuế 2019 có hiệu lực, mức giảm trừ gia cảnh đối với người chịu thuế TNCN được điều chỉnh tăng (từ 9 lên 11 triệu đồng/tháng cho người nộp thuế; từ 3,6 lên 4,4 triệu đồng/tháng với người phụ thuộc). Bên cạnh đó, thu nhập của hầu hết người dân sụt giảm do dịch, tỉ lệ thất nghiệp gia tăng, thế nhưng số thu thuế TNCN lại liên tục tăng trong 2 tháng 7 và 8.

Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê, số thu thuế TNCN 8 tháng qua (lũy tiến) đạt 77.100 tỉ đồng, tăng 10.400 tỉ đồng so với 7 tháng trước đó; số thu 7 tháng đạt 66.700 tỉ đồng, tăng 7.400 tỉ đồng so với 6 tháng.

Tỉ lệ người thu nhập cao tăng

Lý giải con số tăng thu bất ngờ này, nhiều chuyên gia về thuế cho rằng, đây cũng là tín hiệu đáng mừng. Trao đổi với Lao Động, PGS-TS Đinh Trọng Thịnh – chuyên gia về thuế – nói rằng, thuế TNCN đang đánh vào người thu nhập cao. Vì vậy, nếu người có thu nhập cao tăng lên đồng nghĩa với nguồn tiền thu thuế TNCN sẽ cao lên. Vị chuyên gia này nói thêm, khi người có thu nhập cao tăng báo hiệu sản xuất kinh doanh, hoạt động kinh tế xã hội phục hồi tốt.

Luật sư Bùi Đình Ứng (Đoàn Luật sư Hà Nội) cho biết, để hỗ trợ NLĐ trong bối cảnh dịch COVID-19, cần quy định mức thu nhập vãng lai phải chịu thuế TNCN 10% sẽ là 5 triệu đồng thay vì 2 triệu đồng như hiện tại. “Người có thu nhập vãng lai từ 2 triệu đồng trở lên bị khấu trừ 10% thuế TNCN như hiện nay là đang lạm thu”.

Đồng quan điểm, Luật sư Trương Thanh Đức – Chủ tịch HĐTV Cty Luật BASICO – cho rằng, Chính phủ nên xem xét miễn thuế TNCN cho các đối tượng nhận lương, tiền công trong ít nhất từ 3 đến 6 tháng như từng áp dụng trong thời gian xảy ra khủng hoảng kinh tế (năm 2008-2009).