Từ lâu, xây dựng không phép, sai phép đã trở thành vấn đề bức xúc tại TP Hồ Chí Minh. Nhằm chấn chỉnh tình trạng này, ngày 25-7-2019, Thành ủy TP Hồ Chí Minh đã ban hành Chỉ thị 23-CT/TU về “Tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo, nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước về trật tự xây dựng (TTXD) trên địa bàn thành phố”. Sau hơn một năm thực hiện, tình trạng vi phạm TTXD trên địa bàn thành phố đã có chuyển biến rõ rệt…

tp ho chi minh quyet liet xu ly vi pham trat tu xay dung
Công trình vi phạm trật tự xây dựng tại đường số 36, phường Linh Đông, quận Thủ Đức đã được phá dỡ, hoàn trả hiện trạng.

Cưỡng chế những “điểm nóng”

Ðến thời điểm này, UBND quận Thủ Ðức đã tháo dỡ xong phần diện tích vi phạm tại các công trình nhà ở riêng lẻ biến tướng thành chung cư mi-ni ở hai phường Linh Ðông và Linh Chiểu. Ðây là hai công trình của bà Trương Thị Ngọc Hiếu (phường Linh Ðông) và của các ông Lưu Nguyên Quảng, Lê Thành Trí (phường Linh Ðông). Các chủ công trình này đã tự ý xây dựng hợp khối, sai nội dung giấy phép xây dựng đã được cơ quan có thẩm quyền cấp rồi rao bán là chung cư mi-ni. Theo UBND quận Thủ Ðức, ngay sau khi phát hiện sai phạm, quận đã chỉ đạo các cơ quan liên quan áp dụng biện pháp ngăn chặn, không để chủ đầu tư tiếp tục thi công công trình vi phạm; thuê đơn vị lập phương án, giải pháp phá dỡ đối với các công trình nêu trên và chuyển toàn bộ phương án phá dỡ đến Thanh tra Sở Xây dựng thành phố để thẩm định, phê duyệt theo đúng thẩm quyền. Ðến nay, việc tháo dỡ phần vi phạm đã thực hiện xong. Trước đó, vào tháng 6-2020, UBND xã Xuân Thới Thượng, huyện Hóc Môn đã thi hành biện pháp cưỡng chế, hoàn trả lại hiện trạng đối với công trình xây dựng trụ sở sai phép của doanh nghiệp Ðiện Máy Xanh. Công trình do ông Trần Bảo L. đứng tên, xây dựng sai phép 363 m2 tầng trệt với kết cấu móng bê-tông cốt thép. Ðây là công trình vi phạm TTXD, gây bức xúc trong nhân dân một thời gian dài do chủ đầu tư không chấp hành các quyết định xử phạt của chính quyền địa phương. Trước đó, UBND xã Xuân Thới Thượng cũng đã cưỡng chế tháo dỡ, đồng thời xử phạt hành chính chủ đầu tư một công trình xây dựng không phép rộng hơn 1.000 m2 tại ấp 1. Tính chung, từ khi có Chỉ thị 23, UBND huyện Hóc Môn đã kiểm tra, phát hiện 60 vụ vi phạm TTXD, trong đó có 32 vụ sai phép (chiếm tỷ lệ 53,33%), 28 vụ xây dựng không phép (chiếm tỷ lệ 46,67%). Tất cả những vụ vi phạm đều bị xử lý nghiêm minh.

Tương tự, UBND huyện Bình Chánh cũng có những động thái kiên quyết xử lý vi phạm nghiêm trọng về TTXD trên địa bàn. Ðến nay, huyện đã lập xong kế hoạch tổ chức cưỡng chế, tháo dỡ 17 công trình vi phạm, tập trung ở các xã Vĩnh Lộc A, Vĩnh Lộc B, Phong Phú, Tân Quý Tây, Tân Nhựt, Lê Minh Xuân và Bình Hưng. Ðiểm chung của các công trình vi phạm này là đều có quy mô lớn, xây dựng không phép, sai phép, phân chia thành nhiều căn nhà rồi bán cho người có nhu cầu. Theo đại diện UBND huyện Bình Chánh, từ ngày 20-5 đến nay, trên địa bàn huyện đã không phát sinh công trình vi phạm mới; tình trạng phân lô, mở đường trái phép không còn diễn ra. Các phòng, ban, đơn vị chức năng đã tập trung tháo dỡ, cưỡng chế dứt điểm hơn 500 công trình móng gạch, 48 móng bê-tông, 128 điểm vây tôn, 13 đường phân lô, 11 nhà tôn vi phạm,… để trả lại hiện trạng ban đầu. Cùng với các giải pháp quyết liệt, huyện Bình Chánh cũng kêu gọi, khuyến khích người dân phản ánh công trình vi phạm (địa chỉ, hình ảnh) qua phần mềm “Bình Chánh trực tuyến”…

Tiếp tục triển khai nhiều giải pháp quyết liệt

Theo Giám đốc Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh, Lê Hòa Bình, từ năm 2014 đến 2019, toàn thành phố xảy ra khoảng 15 nghìn trường hợp vi phạm TTXD; “nở rộ” nhất là vào nửa đầu năm 2019, trung bình mỗi ngày xảy ra 8,5 vụ vi phạm. Sau một năm triển khai thực hiện quyết liệt Chỉ thị 23, số vụ vi phạm TTXD tại thành phố đã giảm hơn 70% so với trước đây; những địa bàn có nhiều “điểm nóng” về vi phạm như Bình Chánh, Thủ Ðức, Hóc Môn, quận 9,… đã giảm rõ rệt về cả số lượng và tính chất vụ việc. Có thể khẳng định: Chỉ thị 23 đã thật sự có tác dụng cảnh tỉnh, nâng cao ý thức chấp hành của tổ chức, cá nhân về hành vi vi phạm, hoặc những hành vi lợi dụng những kẽ hở trong quy định của pháp luật để thực hiện hành vi vi phạm TTXD trên địa bàn thành phố.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hồ Chí Minh Võ Văn Hoan cho rằng một trong những cách làm hay mà TP Hồ Chí Minh triển khai và đạt hiệu quả cao là gắn vai trò của các cấp ủy vào công tác quản lý TTXD. Mỗi đảng viên cam kết với tổ chức đảng nơi sinh hoạt không vi phạm pháp luật về đất đai, quy hoạch và xây dựng. Cùng với đó, bí thư, chủ tịch UBND các quận, huyện và các phường, xã, thị trấn cam kết với cấp ủy cấp trên trực tiếp về việc lập lại TTXD trên địa bàn. Những trường hợp lãnh đạo không hoàn thành nhiệm vụ được bố trí công tác khác; phường, xã, thị trấn nào để xảy ra xây dựng không phép và trái phép mà không bị xử lý thì tổ chức đảng nơi đó không được công nhận trong sạch, vững mạnh,… Tại huyện Hóc Môn, Ban Thường vụ Huyện ủy đã thông qua chủ trương ủy quyền cho Chủ tịch UBND huyện được tạm đình chỉ công tác đối với cán bộ, công chức, viên chức thuộc diện Ban Thường vụ Huyện ủy quản lý nếu có vi phạm về quản lý đất đai, TTXD mà không cần chờ Ban Thường vụ Huyện ủy thông qua. Những biện pháp quyết liệt này đã góp phần tác động kéo giảm 52,38% số vụ vi phạm TTXD trên địa bàn huyện so với thời gian trước khi Chỉ thị 23 được ban hành.

Trong thời gian tới, TP Hồ Chí Minh sẽ tiếp tục hoàn thiện quy định, quy trình cấp giấy chứng nhận và cấp phép xây dựng nhà ở theo hướng rõ ràng, đơn giản, rút gọn để phục vụ người dân. Hiện, Sở Xây dựng thành phố đã ban hành quy trình năm bước hướng dẫn người dân xây dựng nhà ở đúng quy định. Thành phố cũng sắp xếp lại bộ máy thanh tra xây dựng và đội quản lý TTXD 24 quận, huyện để quản lý địa bàn tốt hơn; ban hành quy trình phối hợp kiểm tra giữa các bên trong việc xử lý vi phạm TTXD. Cùng với đó, tiếp tục quyết liệt xử lý nghiêm minh các đối tượng, doanh nghiệp cố tình lợi dụng kẽ hở của quy định pháp luật để trục lợi; đồng thời xem xét, giải quyết có tình, có lý đối với những người dân đang có nhu cầu bức xúc về nhà ở,…

Mới đây, Ban Thường vụ Thành ủy TP Hồ Chí Minh đã phê bình, rút kinh nghiệm đối với Ban Thường vụ Quận ủy Thủ Ðức và hai huyện Bình Chánh, Củ Chi nhiệm kỳ 2015-2020. Ủy ban Kiểm tra Thành ủy thi hành kỷ luật bằng hình thức khiển trách đối với năm đảng viên tại quận Thủ Ðức và hai huyện Bình Chánh, Củ Chi; phê bình ba đảng viên tại quận Thủ Ðức và huyện Bình Chánh. Các tổ chức đảng thuộc Ðảng bộ quận Thủ Ðức, huyện Bình Chánh, huyện Củ Chi đang tiến hành kiểm điểm, xem xét trách nhiệm đối với 21 tổ chức đảng và 155 đảng viên có khuyết điểm, vi phạm liên quan đến công tác quản lý nhà nước về đất đai, TTXD.